ДИКТОР: Биыл Қазақстанның әкімшілік әділет саласының қызметіне кіріскеніне бес жыл. Жаңа жүйе мемлекеттік органдармен дауласқанда азаматтардың құқықтарын қорғайды. Осы уақыт аралығында атқарылған жұмыстар жайлы облыстық мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотының төрағасы Бауыржан Әлжанов баспасөз конференциясында айтты.
РКС: 2021 жылдың 1-ші шілдесінен бастап елімізде Әкімшілік рәсімдік-процестік кодекс іске қосылды. Аталған құжат азаматтар мен мемлекеттік органдар арасындағы дауларды қарағанда өтініш беруші тараптың құқығын қорғауға бағытталған. Соңғы бес жылда облыстық әкімшілік сотта 5300-ден астам талап-арыз қаралған. Олардың басым көпшілігі сот орындаушылар, тұрғын үй, жер қатынастары мен мемлекеттік сатып алуға қатысты болған.
СНХ: БАУЫРЖАН ӘЛЖАНОВ, ОБЛЫСТЫҚ МАМАНДАНДЫРЫЛҒАН АУДАНАРАЛЫҚ ӘКІМШІЛІК СОТЫНЫҢ ТӨРАҒАСЫ: Соттар қазір жаңа қағидаттар бойынша жұмыс істейді. Негізгі жаңалықтардың бірі - соттың белсенді рөлі қағидаты. Судьялар іс жүргізу барысында белсенді және дауыс беру құқығына ие. Олар талапкерге талаптарды тұжырымдауға көмектесе алады, алдын ала заңды пікір білдіре алады, тиісті жауапкерді іске өз бетінше қоса алады және өз бастамасымен қосымша дәлелдемелер жинай алады. Әкімшілік органдарға қарсы сот істері «мемлекеттік органның кінәсі туралы болжам» қағидаты негізінде қаралады. Өз шешімінің заңдылығын дәлелдеу міндеті өтініш беруші емес, мемлекеттік органға жүктеледі.
РКС: Азаматтың мемлекеттік органға деген талап-арызының әрбір екіншісі сот тарапынан қанағаттандырылады. Егер жұмыстың бірінші жылындағы көрсеткіш 39 пайызды құраған болса, қазір ол 50 пайыздан асты. Тағы бір маңызды көрсеткіш, даулардың 10 пайызы тараптардың ымыраға келуімен шешіледі.Сонымен қатар талап-арыздардың үштен бір бөлігі мемлекеттік органдардың реттеуімен кері қайтарылған.
СНХ: БАУЫРЖАН ӘЛЖАНОВ, ОБЛЫСТЫҚ МАМАНДАНДЫРЫЛҒАН АУДАНАРАЛЫҚ ӘКІМШІЛІК СОТЫНЫҢ ТӨРАҒАСЫ: Заң бұзушылықтардың ең көп саны жергілікті атқарушы органдардың жер және тұрғын үй заңнамасына қатысты қызметінде, сондай-ақ сот орындаушылары арасында анықталды. Әкімшілік іс жүргізудің тағы бір жаңа ерекшелігі - сот қадағалауы. Сот процесі талап арыз беруден бастап сот шешімін орындауға дейінгі бүкіл циклды қамтиды.
РКС: Мамандардың айтуынша, әкімшілік әділет жүйесі даму үстінде. Болашақта азаматтардың құқықтарын қорғау одан әрі жетілдірілетін болады.
ГӘККУ АСЫЛБЕКҚЫЗЫ, ВЕРОНИКА ЦВЕТКОВА, САНЖАР НҰРСЕЙІТОВ, АЛМАС СӘДУАҚАСОВ, КӨКШЕ АҚПАРАТ.