ДИКТОР: Аймақтың элеваторлары дәнді қабылдауды және жөнелтуді жалғастыруда. Облыста лицензияланған 66 астық қабылдау кәсіпорны жұмыс істейді. Шамамен 1,5 мың дән сақтау қоймалары бар. Олардың жалпы сыйымдылығы 7 миллион тоннадан асады. Бұл кешендер өнімді сақтау қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Ол жерде дәнді талдайды, кептіреді және өңдейді. Көкшетаудағы элеваторда жұмыс толық автоматтандырылған. Жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің құрамында ұн тарту кешені бар, онда шикізаттан мал азығына арналған ұн дайындалады.
РКС: Маусым басталғалы бері Көкшетаудағы элеваторға 32 мыңнан тоннадан аса дән түсті. Компания бидай мен арпаны тікелей фермерлерден қабылдайды. Орақ науқанының қызған кезеңінде көлік тәулік бойы тоқтамастан келеді дейді,- мамандар. Сондай-ақ кәсіпорын шикізатты жақын маңдағы аудандар мен көршілес Солтүстік Қазақстан облысынан да сатып алады. Оның сапасы зертханада тексеріледі. Өңделген дәнді дақылдардан өсімдік негізіндегі мал азығына арналған ұн дайындалады.
СНХ: АРМАН МҰХАМБЕТОВ, ТЕХНОЛОГ: Дән элеваторға кіргізілгеннен кейін өңделеді. Сепараторлардан, тас шығару құрылғыларынан, қабықтан тазалайтын машиналардан өтеді. Жүйе дәнді тазартып, таза өнімді береді. Бұл процесс 36 сағатқа созылады. Күніне 200 тонна мал азығына арналған ұн өндіріледі. Жұмыс процесі автоматты түрде жүзеге асырылады. Яғни, компьютер бар, жабдық бар. Қазіргі уақытта өндіріс Түркиядан әкелінген 16 станокпен жұмыс істейді. Дән барлық кезеңдерден өтеді, станоктар арқылы ұсақталады және өңделеді.
РКС: Мұнда өндірістің барлық кезеңдері қарастырылған: сапаны бақылау зертханасы, кептіргіш бөлім, ұн тарту мельницасы, қаптау цехы және дайын өнім қоймасы. Сондай-ақ жүк тиеу-түсіру жұмыстарын жеңілдететін өз теміржол тұйығы да бар. Мал азығына арналған ұн Қытайға жеткізіледі. Маусым басталғалы элеватордан 10 мың тонна дән және 6,5 мың тонна мал азығына арналған ұн жөнелтілген.
СНХ: ЕРКЕБҰЛАН БЕЛГІБАЕВ, ҚОЙМА МЕҢГЕРУШІСІ: Қазір бізде погрузка жүріп отыр. 3 вагон артап отырмыз. Кормовой мука артап отырмыз. Мында 5 адам жұмыс істейді қазір менде. Ол грузчиктар және карщиктар, міне карамен әкеліп отырады. Бір вагонды біз 1,5-2 сағат тартамыз. 3 складтың ішінде готовый продукция тұрады. Үстінде фасовка жүріп отыр. Күніне 100 тонна саламыз. Таңғы сағат 9-дан 6-ға кейін. Постоянно бізде контракт, погрузка жүріп отыр. Контейнер артып отырмыз, вагондар. Күніне можем 10 вагон артуға, қалай заявка өтсе, солай.
РКС: Соңғы екі жылда Қазақстанда мал азығына арналған ұн экспорттағы сұранысқа ие өнімге айналған. 170-тен астам қазақстандық жеткізуші оны Қытай Халық Республикасына экспорттауға аккредитация алған. Мұндай өндірістің дамуы 4 және 5 сыныптағы бидайдың үлкен көлемін өңдеуге мүмкіндік береді. Арпа тұтынуы да өсуде: оның құрамындағы үлесі 20 процентке жетеді. Болжам бойынша, биыл отандық компаниялар шетелге 2,5 млн тонна мал азығына арналған ұн жеткізеді. Еске салсақ, бұл екі жыл бұрынғы мөлшерлемеден үш есе көп.
ДИНАРА НҰРМҰХАНОВА, ЭЛЬМИРА ОСПАНОВА, БАУЫРЖАН СМАҒҰЛОВ, ТЕМІРЛАН СӘБИТОВ, КӨКШЕ АҚПАРАТ.