ДИКТОР: Жасөспірімдердің өз-өзіне қол жұмсау статистикасы бүгінгі күні әлеуметтік мәселелердің күрделі жиынтығын көрсетіп отыр. Балалар қауіпті интернет-қауымдастықтардың жетегінде кетумен қатар, отбасындағы күйзелістер, сондай-ақ қатарластары тарапынан орын алатын жүйелі қорқытуларға тап болып жатады. Жасырын қауіпті қалай анықтауға болады және балаға уақыты қалай көрсету қажет? Тілшіміз осы сұрақтардың жауабын іздеп көрді.
РКС: Жастан жасқа ауыспалы кезеңде жасөспірімдер көбінесе эмоциялармен күресуге дәрменсіз болады. Ал отбасылық жанжалдар мен ішкі күйзеліс жағдайды тек ушықтыра түседі. Қайғылы жағдайдың алдын алу үшін баланың мінез-құлқындағы өзгерістерді ерте тану және эмоционалды қолдау көрсету маңызды. Бүгінгі таңда жасөспірімдер мен олардың ата-аналары өздерінің ішкі күрестерін бірге шешу үшін кәсіби көмекке жүгінуге мүмкіндік зор.
СНХ: АСЫЛЖАН ТОҚТАМЫСОВА, ПЕДАГОГ-ПСИХОЛОГ: Осындай жағдайлардың алдын алуға байланысты қандай шаралар қолданамыз? Сынып сағаттарына қатысамыз, сонымен қатар әр сыныппен тренингтер, топтық тренингтер өткіземіз. Біз де түрлі диагностика жүргіземіз. Бізде психологиялық-педагогикалық қызмет тбы бар. Оған мектептің бүкіл әкімшілігі кіреді. Егер біз кенеттен ауқымды мәселені анықтасақ, командамен бірге жұмыс істейміз. Сонымен қатар педагог-психологтың кабинетінде балалармен жеке әңгімелесіп, ата-аналармен және топтық жұмыс жүргіземіз.
РКС: Жасөспірімнің мінез-құлқындағы өзгерістер тәуекелді бағалауға негіз бола алады. Ерекше гипербелсенділіктің немесе, керісінше, өте пассивтіліктің пайда болуына назар аудару маңызды. Эмоционалды жай-күй мен әдеттен тыс реакциялар да әдеттегі сыртқы факторларға әсер етеді. Бұл белгілерді ерте анықтау қажетті психологиялық қолдау көрсетуге көмектеседі.
СНХ: САРА ЖАСБӘРІ, ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ҚОЛДАУ ОРТАЛЫҒЫНЫҢ ПСИХОЛОГЫ: Денедегі жарақат белгілерін өте маңызды белгі ретінде қабылдау қажет. Мысалы, көгеру, сызаттар, кесілген белгі, күйік, ыстық ауа райында да жабық киімдерді жиі кию, үнемі қолын немесе аяғын жасыруға тырысу. Сонымен қатар, ұйқының бұзылуы, тамақтанудан бас тарту немесе, керісінше, шамадан тыс тамақтану, кенеттен көңіл-күйдің өзгеруі, жылап-сықтау және ашуланшақтық байқалуы мүмкін.
РKC:Психологиялық көмек алу арнайы сенім телефондары жұмыс істейді. Мысалы, 111 номері бойынша отбасы, әйелдер және балалардың құқықтарын қорғау жөніндегі бірыңғай байланыс орталығы қызмет көрсетеді. Сондай-ақ 3580 нөмірін теру арқылы психикалық денсаулықты қорғау қызметіне хабарласуға болады. Бұл ресурстар мамандардың көмегін жылдам алуға мүмкіндік береді.
БАҚТИЯР ҚҰЛЕТ, МЕДЕТ ҚАЙЫРКЕНОВ, КӨКШЕ АҚПАРАТ